ක්රෙම්ලිනයේ නිහඬ කාමරයක රැව් දුන් අකීකරු හද ගැස්ම...
ගාමිණී මුතුකුමාරණ
1960 වසරේ සීතල දිනක, ක්රෙම්ලිනයේ ඒ නිහඬ කාමරයේ දොරගුළු විවර වෙද්දී චේ ගුවේරාට මොනවා හිතෙන්නට ඇත්ද? ඒ, ලෝකයේ ඉරණම වෙනස් කළ මිනිසෙකුගේ (ලෙනින්ගේ) හුස්ම තවමත් රැඳී ඇති කාර්යාලයයි. ඒ නිහඬතාව මැද චේ මෙසේ සිතන්නට ඇත.
"විප්ලවය යනු තිත තැබූ පරිච්ඡේදයක් නොව, පරම්පරා ගණනාවක් කර මතින් ගෙන යා යුතු අගාධ වගකීමකි."
ලෙනින් සහෝදරයාගේ ඒ මේසය දෙස බලද්දී, අකුරු කරන පෑනක් පවා අවියක් වන අයුරු චේට හැඟෙන්නට ඇත. "අදහසක් ලියන මිනිසා, ඇත්තටම ලියන්නේ අලුත් ලෝකයකි"
එය අතීතය දෙස බැලීමක් නොවෙයි. එය ඉතිහාසය සමඟ කරන ගනුදෙනුවකි. මන්ද, ඉතිහාසය යනු කහ පැහැ ගැන්වුණු පිටු ඇති පොතක් නොව, සටන අතහැර නොගිය මිනිසුන්ගේ රුධිරයෙන් සහ අසීමිත සිහිනවලින් අමුණන ලද මහා සංග්රහයකි.
එදා ඒ නිහඬ කාමරය තුළ චේට මෙහෙම ඇසෙන්නට ඇත...
"අසාධාරණය හමුවේ නිහඬව සිටීම යනු, අසාධාරණයට දෙනු ලබන නිහඬ අනුමැතියකි."
විප්ලවවාදියෙකු යනු මරණයට බිය නොවන්නෙකු නොවේ. ඔහු, අර්ථයක් නැති ජීවිතයක් ගෙවීමට මරණයට වඩා බිය වන්නෙකි.
"කවදා හෝ වෙනස් වේවි" යන මියැදෙන බලාපොරොත්තුවට වඩා, "අදම වෙනස් කළ යුතුය" යන තීරණය ඔහුගේ හදවතේ ගැහෙන්නට ඇත.
අද අප මේ ඡායාරූපය දෙස බලන්නේ අතීතකාමයකින් නොවේ. එය අපටම එල්ල වූ ප්රශ්නයකි. අප දකින්නේ ඉතිහාසය නොව, අපේම වගකීමයි. මතක තබා ගන්න... "ඉතිහාසය යනු හුදු උරුමයක් නොව, අප අතින් අතට යා යුතු නොනිමෙන ගිනිදැල්ලකි."